Бош саҳифа > Банк тизимига оид қонун ҳужжатлари > Давлат дастурлари > 2011 йил - "Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик йили" >

24.12.2011 Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни кредитлаш ҳажми йиллик прогноз кўрсаткичларидан ошиб кетди

Республика Марказий банки томонидан Ўзбекистон Банклар Ассоциацияси билан биргаликда Миллий матбуот марказида "Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш, уларни имтиёзли кредитлар билан таъминлаш борасидаги ишлар сарҳисоби” мавзуида маҳаллий ва хорижий оммавий ахборот воситалари вакиллари учун матбуот анжумани ўтказилди.

Тадбирда "Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик йили давлат дастури” доирасида банклар томонидан тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш, тадбиркорлик тузилмаларига имтиёзли кредитлар ажратиш шарт-шароитлари, бизнес лойиҳаларни имтиёзли молиялаштиришни кенгайтириш борасида амалга оширилган ишлар тўғрисида сўз юритилди.

Таъкидлаш жоизки, авваламбор Марказий банк ва тижорат банклари микромолиялаш соҳасидаги қонун ҳужжатларини янада такомиллаштиришга эътибор қаратишди. Хусусан, “Кредит ахбороти алмашинуви тўғрисида”ги қонун қабул қилинди. “Хусусий банклар ва молия институтлари ҳамда уларнинг фаолияти кафолатлари тўғрисида” ҳамда “Гаров реестри тўғрисида”ги Қонунлар лойиҳалари ишлаб чиқилди.

Бундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011 йил 11 мартдаги “Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига кредит беришни кўпайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Қарори ва Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 19 мартдаги “Вазирлар Маҳкамасининг “Тижорат банкларининг кичик тадбиркорликни ривожлантиришда қатнашишини рағбатлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” 2000 йил 19 майдаги 195-сон қарорига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳақида”ги қарори қабул қилинди. Мазкур ҳужжатларга мувофиқ:

тижорат банкларининг Имтиёзли кредит ажратиш махсус жамғармаси ресурслари ҳисобидан кредит ажратишдан оладиган даромадлари бўшайдиган маблағларни мазкур жамғарманинг ресурс базасини оширишга мақсадли йўналтириш шарти билан юридик шахслардан олинадиган фойда солиғидан 2016 йилнинг 1 январигача озод қилиниши имтиёзли кредитлар ҳажмини оширишга шароит яратди;

жамғарма маблағлари устувор равишда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик соҳасидаги юқори технологияли ва инновация лойиҳаларини, узоқ ва бориш қийин бўлган туманларда, шунингдек меҳнат ресурслари ортиқча бўлган туманлар ва шаҳарларда жойлашган ишлаб чиқариш микрофирмаларини, кичик корхоналарни, деҳқон ва фермер хўжаликларини молиялаштириш учун ажратилиши белгиланди;

тижорат банкларига кичик тадбиркорлик субъектларига кредит беришда кредитнинг умумий суммасида қарз олувчининг гаров таъминотини расмийлаштириш билан боғлиқ харажатларни ҳисобга олиш ҳуқуқи берилди.

Шунингдек, Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 16 июндаги 175-сонли қарори билан Ўзбекистон Банклар уюшмаси ҳузурида Инвестиция лойиҳалари бўйича лойиҳа ҳужжатларини тайёрлашни молиялаштириш жамғармаси ташкил этилди. Иқтисодиётни ривожлантиришнинг устувор йўналишларида лойиҳа ғояларини танлов бўйича танлаш ва уларнинг лойиҳа ҳужжатлари ишлаб чиқишни молиялаштириш, кредит ташкилотлари томонидан инвестиция лойиҳаларини молиялаштирилишини ташкил этишга кўмаклашиш унинг асосий вазифаси этиб белгиланди.

Мамлакатимиз Президентининг "Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни янада ривожлантириш учун қулай ишбилармонлик муҳитини шакллантиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги фармони билан 2011 йил 1 сентябрдан бошлаб кичик бизнес субектларидан тижорат банкларида миллий валютада ҳисобрақами очганлик учун тўлов ундириш бекор қилинди; уларнинг кредитлар ажратиш ҳақидаги аризалари банклар томонидан уч банк кунида кўриб чиқиш амалиёти жорий этилди.

 Мазкур фармон асосида манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда “Тадбиркорликни ривожлантириш бўйича кафолатлаш фондини ташкил этиш тўғрисида” Президент қарори лойиҳаси тайёрланди. Тузилажак жамғарма, шубҳасиз, кичик бизнес субъектлари ва хусусий тадбиркорлик субъектларининг молиявий ресурслардан фойдаланиш имкониятларини кенгайтиради.

Кўрилган изчил чора-тадбирлар ўз самарасини бермоқда. 2011 йилнинг ўтган ўн ойи давомида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига барча молиялаш манбалари ҳисобидан қарийб 3 трлн. 572 млрд. сўм ёки ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 1,5 баравар кўп миқдорда кредитлар ажратилди.

Шу йил ноябрь ойига қадар ажратилган микрокредитлар ҳажми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 1,5 баравар кўп ёки салкам 655 млрд сўмни  ташкил этди. Шундан касб-ҳунар коллежлари битирувчиларининг салкам 22 млрд сўмга (3,5 баравар кўп) тенг лойиҳалари молиялаштирилди. Шахсий томорқа ва деҳқон хўжаликларининг қорамол харид қилишлари учун 51,5 млрд сўм (1,4 баравар кўп) кредит ресурслари ажратилди. Банклар томонидан “AgroМiniTechExpo” кўргазма савдоларида тадбиркорлик субъектларининг минитехнология ва ихчам ускуналар сотиб олишлари учун имзоланган 26,9 млрд сўмлик (3,3 баравар кўп) шартномалар бўйича лизинг хизматлари кўрсатилди.  

Шунингдек, озиқ-овқат истеъмол товарлари ишлаб чиқарувчи корхоналарга 615,2 млрд. сўм (1,3 баравар кўп), тижорат банкларининг имтиёзли кредитлаш махсус жамғармалари ресурсларидан 21,8 млрд (2,3 баравар кўп), оилавий тадбиркорлик ва ҳунармандликни ривожлантириш учун 49,4 млрд. сўм (2,3 баравар кўп), хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасини ривожлантиришга салкам 318 млрд. сўм (1,4 баравар кўп) имтиёзли микрокредитлар ажратилди.

Шу билан бирга кичик бизнес субъектларининг инвестицион лойиҳаларини молиялаштириш учун халқаро молия ташкилотларининг кредит линиялари ҳисобидан 111,3 млн доллар (1,3 баравар кўп) миқдорида маблағ ажратилди.

Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларининг кредит ресурсларига бўлган асосли талабларини тўлиқ қондириш учун йил охиригача қўшимча 210 млрд сўмга яқин ресурслар ажратиш кўзда тутилмоқда.

Тижорат банклари соҳа субъектларини кредит ресурслари билан фаол қўллаб-қувватлашида ахборот билан таъминлаш борасида олиб борган ишлари катта самара берди. “Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик йили” Давлат дастурида банк тизими олдига қўйилган вазифаларнинг сўзсиз бажарилишини таъминлаш, уларга қулай шарт-шароит яратиш мақсадида тижорат банкларининг барча филиаллар ва мини банкларида “Тадбиркорлар хонаси” ташкил этилди. Бу ерда малакали мутахассислар томонидан ишбилармонларнинг кредит ва бошқа банк хизматларидан фойдаланиш, ўз бизнесини ташкил этиш ва ривожлантириш бўйича зарур маслаҳатлар олиши йўлга қўйилди.

Филилаллар ва минибанкларда ташкил этилган “Тадбиркорлар бурчаги”да таклиф этилаётган банк хизматлари, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантиришга қаратилган имтиёзлар ва шарт-шароитлар ҳақида ахборотлар бериб борилди.

Банкларнинг мунтазам янгиланиб борадиган веб-сайт ва порталлари орқали интерактив хизмат кўрсатиш йўлга қўйилди. 

Марказий ва тижорат банклари йил давомида манфаатдор ташкилотлар билан биргаликда жойларда амалий семинарлар ташкил этиб, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларини молиявий қўллаб-қувватлаш борасида амалга оширилаётган ишлар, уларга яратилаётган шарт-шароитлар, имтиёз ва преференцияларни кенг тарғиб қилиб борди. Тижорат банкларининг жойлардаги филиаллари томонидан ҳар бир маҳалла фуқаролари йиғинларида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни, хусусан оилавий бизнес ва ҳунармандликни ривожлантириш борасида аҳоли вакиллари билан учрашувлар ташкил этилди.

Бундан ташқари, тадбиркорликни рағбатлантириш ва аҳоли бандлигини таъминлаш, ёш авлоднинг бизнес ғояларини амалга ошириш мақсадида манфаатдор ташкилотлар билан қатор тадбирлар ўтказилди. Хусусан, “Ёш тадбиркор - келажакка пойдевор”, “Диплом билан бизнесга”, “Энг яхши инновацион лойиҳа”, “Энг яхши ишлаб чиқариш лойиҳаси”, “Энг яхши ёш тадбиркор лойиҳаси”, “Энг яхши тадбиркор аёл лойиҳаси” ва бошқа номинацияларда танловлар ташкил этилди. Мазкур тадбирлар доирасида танлаб олинган бизнес-лойиҳалар тижорат банкларининг имтиёзли кредитлари ҳисобига молиялаштирилди.